Procedura Certyfikacji Psychoterapeutów

PROCEDURA UZYSKANIA CERTYFIKATU PSYCHOTERAPEUTY

Polskiego Stowarzyszenia Psychoterapeutów i Praktyków Psychologii Procesu (PSPiPPP)

1. Postanowienia ogólne

  1. Certyfikat Psychoterapeuty PSPiPPP potwierdza spełnienie przez kandydata wymogów szkoleniowych oraz pozytywne przejście procedury certyfikacyjnej określonej przez Polskie Stowarzyszenie Psychoterapeutów i Praktyków Psychologii Procesu.
  2. Egzamin certyfikacyjny przeprowadzany jest przez zewnętrzną komisję egzaminacyjną, niezależną od podmiotu szkolącego.
  3. Egzamin ma formę rozmowy z kandydatem i opiera się na obronie złożonej wcześniej pracy zawierającej opis procesu psychoterapeutycznego.
  4. Egzamin odbywa się w formie stacjonarnej. Trwa godzinę. 
  5. Sesja egzaminacyjna organizowana jest co do zasady raz w roku, po uzyskaniu przez Komisję Certyfikacyjną informacji od kandydatów o gotowości do przystąpienia do egzaminu.

2. Warunki dopuszczenia do egzaminu certyfikacyjnego

Do egzaminu certyfikacyjnego może zostać dopuszczona osoba, która spełnia wszystkie określone poniżej warunki:

  1. posiada dyplom ukończenia studiów magisterskich;
  2. ukończyła Program Licencyjny rekomendowany przez PSPiPPP, obejmujący co najmniej 1650 godzin szkolenia i potwierdzający realizację wymaganych elementów kształcenia, w tym stażu oraz terapii własnej;
  3. jest członkiem zwyczajnym PSPiPPP;
  4. akceptuje i zobowiązuje się do przestrzegania Kodeksu Etycznego PSPiPPP;
  5. ma uregulowane składki członkowskie w PSPiPPP;
  6. posiada dwie pisemne rekomendacje superwizorów uznawanych przez PSPiPPP na potrzeby procedury certyfikacji i recertyfikacji;
  7. złożyła pracę egzaminacyjną opisującą przebieg procesu psychoterapeutycznego, przygotowaną zgodnie ze „Wskazówkami do opisu pracy”;
  8. wniosła opłatę egzaminacyjną.

3. Rekomendacje superwizorów

  1. Kandydat przedstawia dwie pisemne rekomendacje superwizorów uznawanych przez PSPiPPP na potrzeby procedury certyfikacji i recertyfikacji.
  2. Rekomendacja powinna odnosić się do przygotowania kandydata do samodzielnego wykonywania zawodu psychoterapeuty i uwzględniać w szczególności jego kompetencje zawodowe, etyczne oraz osobowościowe istotne dla pracy psychoterapeutycznej.
  3. Superwizor udzielający rekomendacji powinien znać pracę psychoterapeutyczną kandydata w stopniu umożliwiającym dokonanie rzetelnej oceny jego przygotowania do certyfikacji.
  4. Superwizor rekomendujący powinien przeprowadzić z kandydatem co najmniej 50 godzin superwizji indywidualnej lub prowadzić jego superwizję grupową przez okres co najmniej jednego roku.
  5. Lista superwizorów uznawanych przez PSPiPPP na potrzeby procedury certyfikacji i recertyfikacji jest publikowana przez Stowarzyszenie.

4. Zgłoszenie do procedury certyfikacyjnej

  1. Kandydat zgłasza Komisji Certyfikacyjnej PSPiPPP gotowość do przystąpienia do egzaminu certyfikacyjnego za pośrednictwem poczty elektronicznej certyfikacja@psychologiaprocesu.org.
  2. Komisja Certyfikacyjna informuje kandydata o terminie sesji egzaminacyjnej oraz terminie i sposobie złożenia wymaganej dokumentacji.
  3. Kandydat składa w formie elektronicznej i przysyła pocztą mailową:

a) kopię dyplomu ukończenia studiów magisterskich;

b) kopię dyplomu ukończenia Programu Licencyjnego rekomendowanego przez PSPiPPP;

c) oświadczenie o członkostwie zwyczajnym w PSPiPPP;

d) oświadczenie o akceptacji Kodeksu Etycznego PSPiPPP;

e) potwierdzenie uregulowania składek członkowskich;

f) dwie pisemne rekomendacje superwizorów;

g) potwierdzenie wniesienia opłaty egzaminacyjnej;

h) pracę egzaminacyjną opisującą proces psychoterapeutyczny;

i) oświadczenie o samodzielnym napisaniu pracy egzaminacyjnej oraz o anonimizacji danych klienta ( wzory oświadczeń dostępne poniżej)

5. Procedura dopuszczenia do egzaminu

  1. Komisja Certyfikacyjna PSPiPPP dokonuje weryfikacji dokumentacji kandydata pod względem jej kompletności oraz spełnienia formalnych warunków dopuszczenia do egzaminu.
  2. Weryfikacja na tym etapie dotyczy spełnienia warunków formalnych procedury certyfikacyjnej i nie stanowi oceny kompetencji psychoterapeutycznych kandydata. Ocena tych kompetencji należy do komisji egzaminacyjnej.
  3. W przypadku stwierdzenia braków lub niejasności w dokumentacji Komisja Certyfikacyjna informuje kandydata o konieczności ich uzupełnienia lub wyjaśnienia oraz wskazuje termin, w którym powinno to nastąpić.
  4. Uzupełnienie dokumentacji w wyznaczonym terminie umożliwia kontynuowanie procedury certyfikacyjnej.
  5. Po stwierdzeniu, że kandydat spełnił wszystkie wymogi formalne, Komisja Certyfikacyjna podejmuje decyzję o dopuszczeniu go do egzaminu certyfikacyjnego.
  6. Kandydat otrzymuje informację o dopuszczeniu do egzaminu oraz o jego terminie, miejscu i składzie komisji egzaminacyjnej.
  7. W przypadku stwierdzenia, że kandydat nie spełnia warunków formalnych wymaganych do przystąpienia do egzaminu, Komisja Certyfikacyjna podejmuje decyzję o niedopuszczeniu go do egzaminu.
  8. Decyzja o niedopuszczeniu do egzaminu przekazywana jest kandydatowi wraz ze wskazaniem przyczyn jej podjęcia.

6. Komisja egzaminacyjna

  1. Komisja egzaminacyjna jest niezależna od podmiotu szkolącego.
  2. W skład komisji egzaminacyjnej wchodzi:

a) dwóch egzaminatorów;

b) obserwator.

  1. Egzaminatorzy dokonują merytorycznej oceny kompetencji kandydata.
  2. Zadaniem obserwatora jest czuwanie nad prawidłowym przebiegiem egzaminu, zgodnością jego przebiegu z procedurą certyfikacyjną oraz zachowaniem zasad bezstronności.
  3. Obserwator nie bierze udziału w merytorycznej ocenie kandydata i nie ma prawa głosu przy podejmowaniu decyzji o wyniku egzaminu.
  4. Członkiem komisji egzaminacyjnej nie powinna być osoba, której relacja zawodowa lub osobista z kandydatem może budzić uzasadnione wątpliwości dotyczące jej bezstronności. 
  5. Po otrzymaniu informacji o składzie komisji kandydat ma prawo zgłosić Komisji Certyfikacyjnej okoliczności, które jego zdaniem mogą stanowić konflikt interesów lub podważać bezstronność członka komisji.

7. Praca egzaminacyjna

  1. Podstawą rozmowy egzaminacyjnej jest przygotowana przez kandydata praca zawierająca opis przebiegu procesu psychoterapeutycznego.
  2. Szczegółowe wymagania dotyczące zawartości i formy pracy określa odrębny dokument „Wskazówki do opisu pracy”.
  3. Opis procesu psychoterapeutycznego powinien umożliwiać komisji ocenę sposobu rozumienia przez kandydata procesu klienta, podejmowanych interwencji, relacji terapeutycznej oraz przebiegu i rezultatów psychoterapii.
  4. Kandydat zobowiązany jest przygotować pracę w sposób chroniący prywatność klienta oraz uniemożliwiający jego identyfikację przez osoby nieuprawnione.
  5. Dane umożliwiające bezpośrednią identyfikację klienta nie powinny być zawarte w pracy egzaminacyjnej.

8. Przebieg egzaminu certyfikacyjnego

  1. Egzamin ma formę rozmowy kandydata z komisją egzaminacyjną. Trwa 60 minut.
  2. Punktem wyjścia do rozmowy jest przedstawiony przez kandydata opis procesu psychoterapeutycznego.
  3. Kandydat odpowiada na pytania komisji dotyczące zarówno przedstawionego procesu psychoterapii, jak i szerszych zagadnień związanych z wykonywaniem zawodu psychoterapeuty.
  4. W trakcie egzaminu komisja może zwracać się do kandydata o:

a) przedstawienie sposobu rozumienia procesu klienta;

b) wyjaśnienie przesłanek podejmowanych interwencji;

c) omówienie alternatywnych możliwości postępowania;

d) refleksję nad relacją terapeutyczną oraz własnym udziałem terapeuty w procesie;

e) omówienie kwestii etycznych występujących w prowadzonej psychoterapii;

f) przedstawienie sposobu korzystania z superwizji;

g) odniesienie się do granic własnych kompetencji;

h) omówienie kwestii diagnostycznych oraz sytuacji wymagających konsultacji lub współpracy z innymi specjalistami.

  1. Egzamin powinien mieć charakter rozmowy profesjonalnej umożliwiającej kandydatowi przedstawienie sposobu myślenia klinicznego, rozumienia procesu oraz refleksji nad własną pracą.

9. Kryteria oceny

Komisja egzaminacyjna ocenia przygotowanie kandydata do samodzielnego wykonywania zawodu psychoterapeuty, uwzględniając w szczególności:

  1. umiejętność rozumienia procesu psychoterapeutycznego zgodnie z podejściem psychologii procesu;
  2. umiejętność formułowania hipotez dotyczących procesu klienta oraz ich weryfikowania w przebiegu terapii;
  3. adekwatność podejmowanych interwencji psychoterapeutycznych;
  4. zdolność do dostrzegania informacji zwrotnych klienta i dostosowywania do nich sposobu pracy;
  5. rozumienie relacji terapeutycznej oraz własnego udziału terapeuty w procesie;
  6. zdolność do refleksji nad własnymi decyzjami klinicznymi, w tym do rozpoznawania błędów, ograniczeń oraz możliwych alternatywnych sposobów postępowania;
  7. umiejętność korzystania z superwizji;
  8. znajomość i stosowanie zasad etycznych;
  9. rozpoznawanie granic własnych kompetencji;
  10. umiejętność rozpoznawania sytuacji wymagających konsultacji psychiatrycznej, medycznej lub współpracy z innymi specjalistami;
  11. zdolność do integracji wiedzy teoretycznej z praktyką psychoterapeutyczną;
  12. ogólną dojrzałość zawodową oraz zdolność do odpowiedzialnego wykonywania zawodu psychoterapeuty.

Ocena ma charakter całościowy. Celem egzaminu nie jest ocena „idealnego” sposobu prowadzenia psychoterapii, lecz ocena zdolności kandydata do samodzielnego, refleksyjnego, etycznego i odpowiedzialnego prowadzenia procesu psychoterapeutycznego.

10. Wynik egzaminu

  1. Po zakończeniu rozmowy egzaminacyjnej komisja omawia przygotowanie kandydata i podejmuje decyzję o wyniku egzaminu.
  2. Wynik egzaminu może być:

a) pozytywny;

b) negatywny.

  1. Decyzja o wyniku egzaminu należy do egzaminatorów.
  2. W przypadku wyniku pozytywnego kandydat zostaje poinformowany o pozytywnym zakończeniu procedury egzaminacyjnej.
  3. W przypadku wyniku negatywnego kandydat otrzymuje informację o przyczynach decyzji oraz o obszarach, które zdaniem komisji wymagają dalszego rozwoju.
  4. Z przebiegu egzaminu sporządzany jest protokół.
  5. Wynik egzaminu oraz najważniejsze przesłanki decyzji komisji zostają odnotowane w dokumentacji procedury certyfikacyjnej.

11. Odwołanie od wyniku egzaminu

  1. Kandydat, który uzyskał negatywny wynik egzaminu certyfikacyjnego, ma prawo złożyć odwołanie do Komisji Certyfikacyjnej PSPiPPP.
  2. Odwołanie powinno mieć formę pisemną i zawierać wskazanie okoliczności uzasadniających jego złożenie.
  3. Odwołanie może dotyczyć w szczególności:

a) naruszenia zasad niniejszej procedury;

b) wątpliwości dotyczących bezstronności komisji;

c) istotnych nieprawidłowości w przebiegu egzaminu;

d) innych okoliczności, które mogły mieć wpływ na wynik egzaminu.

  1. Komisja Certyfikacyjna rozpatruje odwołanie w terminie nie dłuższym niż 60 dni od jego otrzymania.
  2. W wyniku rozpatrzenia odwołania Komisja Certyfikacyjna może:

a) utrzymać decyzję komisji egzaminacyjnej;

b) skierować sprawę do ponownego rozpatrzenia;

c) zdecydować o przeprowadzeniu ponownego egzaminu przed komisją w innym składzie;

d) podjąć inne rozstrzygnięcie przewidziane przez regulacje PSPiPPP.

  1. Kandydat otrzymuje pisemną informację o wyniku rozpatrzenia odwołania.

12. Ponowne przystąpienie do egzaminu

  1. Kandydat, który nie zdał egzaminu certyfikacyjnego, może ponownie przystąpić do procedury egzaminacyjnej.
  2. Komisja egzaminacyjna może w informacji zwrotnej wskazać obszary wymagające dalszego kształcenia, superwizji lub rozwoju zawodowego przed ponownym przystąpieniem do egzaminu.
  3. Przed ponownym egzaminem kandydat przedstawia dokumenty wymagane przez Komisję Certyfikacyjną oraz, jeżeli jest to zasadne, aktualne rekomendacje superwizorów lub uzupełnioną bądź nową pracę egzaminacyjną.
  4. Szczegółowe warunki ponownego przystąpienia do egzaminu określa Komisja Certyfikacyjna zgodnie z niniejszą procedurą.

13. Opłata egzaminacyjna

  1. Opłata za egzamin certyfikacyjny wynosi 1500 zł.
  2. Opłatę wnosi się na konto PSPiPPP.
  3. W tytule przelewu należy podać imię i nazwisko kandydata oraz informację: „opłata za egzamin certyfikacyjny”.
  4. Potwierdzenie dokonania opłaty należy dołączyć do dokumentacji certyfikacyjnej.

14. Dokumenty przedstawiane do wglądu

  1. Jeżeli Komisja Certyfikacyjna tego wymaga, kandydat przedstawia w dniu egzaminu oryginały dokumentów lub kopie poświadczone za zgodność z oryginałem.
  2. Dokumenty przedstawiane są w celu potwierdzenia zgodności z dokumentacją złożoną w ramach procedury certyfikacyjnej.

15. Przyznanie i ważność Certyfikatu Psychoterapeuty

  1. Po spełnieniu wymogów formalnych oraz uzyskaniu pozytywnego wyniku egzaminu kandydat uzyskuje Certyfikat Psychoterapeuty PSPiPPP.
  2. Certyfikat jest ważny przez okres 5 lat.
  3. Po upływie okresu ważności Certyfikatu jego dalsze utrzymanie wymaga przejścia procedury recertyfikacji zgodnie z zasadami określonymi przez PSPiPPP.

Lista superwizorów uznawanych przez Stowarzyszenie PSPiPPP na potrzeby procedury certyfikacji i recertyfikacji. 

Arye Lane
Audergon Arlene
Duda Michał
Dulińska Joanna
Gabryjelska-Basiuk Anna
Gaca Mila
Goodbread Joe
Hill Clare
Jobe Kate
Miłuński Zbyszek
Szczepańska Małgorzata
Szczepański Grzegorz
Verny Ivan
Verny Marianne
Weidmann Thierry
Zieliński Grzegorz

Wskazówki do pracy egzaminacyjnej dla osoby ubiegającej się o Certyfikat Psychoterapeuty w PSPIPPP

1. Informacje ogólne

Kandydat ubiegający się o Certyfikat Psychoterapeuty PSPiPPP przygotowuje i przedstawia pracę egzaminacyjną w formie studium przypadku, opisującą prowadzony przez siebie proces psychoterapeutyczny.

Opis powinien dotyczyć zakończonego procesu psychoterapeutycznego.

Zakończenie procesu może mieć charakter planowy lub wynikać z przerwania psychoterapii. W obu przypadkach kandydat powinien przedstawić okoliczności zakończenia procesu oraz własne rozumienie zjawisk z nim związanych.

Praca nie musi przedstawiać procesu zakończonego pełnym osiągnięciem zakładanych celów terapeutycznych. Istotna jest zdolność kandydata do refleksyjnej analizy przebiegu psychoterapii, jej rezultatów, trudności, ograniczeń oraz własnych decyzji klinicznych.

Opis przypadku powinien być przygotowany w sposób zapewniający pełną anonimowość klienta.

Studium przypadku stanowi podstawę rozmowy egzaminacyjnej. Jego celem jest umożliwienie kandydatowi zaprezentowania sposobu rozumienia procesu psychoterapeutycznego, podejmowanych decyzji klinicznych, zastosowanych interwencji oraz refleksji nad własnym udziałem w procesie terapii.

Celem egzaminu certyfikacyjnego jest całościowa ocena kompetencji psychoterapeutycznych kandydata, w szczególności:

  1. umiejętności rozumienia procesu psychoterapeutycznego w ujęciu psychologii procesu;
  2. umiejętności formułowania hipotez dotyczących procesu klienta oraz ich weryfikowania w toku psychoterapii;
  3. adekwatności podejmowanych interwencji psychoterapeutycznych;
  4. zdolności do dostrzegania informacji zwrotnych ze strony klienta oraz dostosowywania do nich sposobu pracy;
  5. rozumienia relacji terapeutycznej oraz własnego udziału terapeuty w procesie;
  6. zdolności do refleksji nad własnymi decyzjami klinicznymi, w tym rozpoznawania błędów, ograniczeń oraz możliwych alternatywnych sposobów postępowania;
  7. umiejętności korzystania z superwizji i wykorzystywania jej w dalszym prowadzeniu procesu psychoterapeutycznego;
  8. znajomości i stosowania zasad etycznych w praktyce psychoterapeutycznej;
  9. rozpoznawania granic własnych kompetencji;
  10. umiejętności rozpoznawania sytuacji wymagających konsultacji psychiatrycznej, medycznej lub współpracy z innymi specjalistami;
  11. zdolności do integrowania wiedzy teoretycznej z praktyką psychoterapeutyczną;
  12. ogólnej dojrzałości zawodowej oraz zdolności do samodzielnego, odpowiedzialnego i etycznego wykonywania zawodu psychoterapeuty.

Ocena kompetencji kandydata ma charakter całościowy. Celem egzaminu nie jest ocena jednego „właściwego” czy „idealnego” sposobu prowadzenia psychoterapii, lecz ocena zdolności kandydata do samodzielnego, refleksyjnego, etycznego i odpowiedzialnego prowadzenia procesu psychoterapeutycznego.

Komisja egzaminacyjna bierze pod uwagę nie tylko adekwatność podejmowanych przez kandydata interwencji, lecz również jego zdolność do uzasadniania decyzji klinicznych, refleksji nad własnym sposobem rozumienia procesu, dostrzegania własnych ograniczeń, korzystania z informacji zwrotnych oraz rozważania alternatywnych sposobów postępowania.

2. Zalecana struktura pracy

2.1. Podstawowe informacje o kliencie i kontekst zgłoszenia

Należy przedstawić informacje istotne dla rozumienia sytuacji klienta, z zachowaniem zasad anonimizacji.

Opis może obejmować w szczególności:

  • powód zgłoszenia się na psychoterapię;
  • główne trudności, potrzeby i oczekiwania klienta;
  • istotne informacje dotyczące jego sytuacji życiowej;
  • sytuację rodzinną, relacyjną, społeczną i zawodową;
  • istotne elementy historii życia;
  • zasoby klienta i dostępne źródła wsparcia;
  • wcześniejsze doświadczenia psychoterapeutyczne i psychiatryczne, jeśli mają znaczenie dla procesu;
  • istotne czynniki zdrowotne;
  • istotne kwestie dotyczące bezpieczeństwa klienta oraz ewentualnej potrzeby konsultacji lub współpracy z innymi specjalistami

Opis powinien obejmować jedynie informacje mające znaczenie dla rozumienia przedstawianego procesu psychoterapeutycznego.

2.2. Rozumienie problematyki klienta i diagnoza psychoterapeutyczna

Kandydat przedstawia sposób rozumienia trudności klienta oraz procesu psychoterapeutycznego.

Szczególne znaczenie ma opis przypadku w terminologii psychologii procesu.

W tej części warto przedstawić m.in.:

  • wstępne rozumienie procesu klienta;
  • formułowane hipotezy dotyczące jego trudności i procesu;
  • istotne wzorce i tendencje pojawiające się w doświadczeniu klienta;
  • sygnały i informacje pojawiające się w różnych kanałach doświadczenia;
  • proces pierwotny i wtórny;
  • istotne progi i konflikty związane z rozwojem procesu;
  • zasoby klienta;
  • sposób, w jaki rozumienie procesu zmieniało się w trakcie psychoterapii.

Istotne jest pokazanie, w jaki sposób kandydat formułował hipotezy i weryfikował je na podstawie informacji zwrotnych pojawiających się w procesie terapii.

Jeżeli ma to znaczenie kliniczne, należy również przedstawić rozumienie trudności klienta w odniesieniu do obowiązujących klasyfikacji diagnostycznych oraz wskazać, w jaki sposób diagnoza wpływała na podejmowane decyzje terapeutyczne.

2.3. Kontrakt psychoterapeutyczny

Należy opisać podstawowe ustalenia kontraktu psychoterapeutycznego, w szczególności:

  • cele i oczekiwania związane z terapią;
  • częstotliwość spotkań;
  • istotne zasady współpracy;
  • ustalenia dotyczące kontaktu pomiędzy sesjami, jeśli miało to znaczenie;
  • zmiany kontraktu dokonywane w trakcie procesu oraz przyczyny tych zmian.

Ważne jest przedstawienie kontraktu nie tylko jako formalnego uzgodnienia, ale również jako elementu procesu terapeutycznego.

2.4. Przebieg procesu psychoterapeutycznego

Jest to zasadnicza część pracy.

Kandydat powinien przedstawić rozwój procesu psychoterapeutycznego w czasie, koncentrując się na najważniejszych momentach, zmianach i trudnościach.

Nie jest konieczne szczegółowe relacjonowanie każdej sesji.

Opis powinien umożliwiać zrozumienie:

  • kolejnych faz procesu;
  • zmian zachodzących w rozumieniu klienta i jego problematyki;
  • istotnych momentów i punktów zwrotnych w terapii;
  • kluczowych sesji;
  • pojawiających się trudności i impasów;
  • zastosowanych interwencji psychoterapeutycznych;
  • przesłanek stojących za wyborem określonych interwencji;
  • informacji zwrotnych klienta;
  • sposobu, w jaki kandydat reagował na te informacje i modyfikował swoje postępowanie;
  • zmian zachodzących w relacji terapeutycznej;
  • rozwoju procesu klienta.

Szczególnie ważne jest pokazanie procesu myślenia klinicznego terapeuty: dlaczego w danym momencie rozumiał sytuację w określony sposób, dlaczego zdecydował się na konkretną interwencję oraz jak oceniał jej skutki.

2.5. Relacja terapeutyczna i udział terapeuty w procesie

Kandydat powinien poddać refleksji własny udział w przedstawianym procesie.

Warto opisać:

  • własne reakcje 
  • istotne trudności pojawiające się po stronie terapeuty;
  • procesy przeniesieniowe i przeciwprzeniesieniowe, jeśli były istotne;
  • zjawiska rozumiane w psychologii procesu jako zaśnienie;
  • wpływ własnych przekonań, doświadczeń, ról oraz pozycji terapeuty na przebieg pracy;
  • momenty niepewności, błędów lub trudności w rozumieniu procesu;
  • sposoby pracy z własnymi reakcjami.

Istotna jest zdolność kandydata do refleksji nad tym, w jaki sposób jego własna osoba uczestniczyła w procesie psychoterapeutycznym.

2.6. Superwizja

Należy opisać sposób korzystania z superwizji w odniesieniu do przedstawianego procesu psychoterapeutycznego.

Nie chodzi o szczegółowe relacjonowanie kolejnych spotkań superwizyjnych, lecz o pokazanie znaczenia superwizji dla pracy terapeuty.

W szczególności warto przedstawić:

  • najważniejsze zagadnienia wnoszone na superwizję;
  • trudności, wobec których kandydat potrzebował wsparcia lub innej perspektywy;
  • istotne interwencje i refleksje superwizyjne;
  • sposób, w jaki superwizja wpłynęła na rozumienie klienta;
  • zmiany w sposobie prowadzenia terapii wynikające z superwizji;
  • sytuacje, w których superwizja pozwoliła kandydatowi dostrzec własne ograniczenia, założenia lub niewidoczne wcześniej aspekty procesu.

2.7. Kwestie etyczne i granice kompetencji

Kandydat powinien wskazać kwestie etyczne, które miały znaczenie w przedstawianym procesie.

W szczególności należy uwzględnić, jeśli występowały:

  • kwestie dotyczące granic relacji terapeutycznej;
  • poufność;
  • sytuacje konfliktu wartości;
  • ryzyko przekroczenia własnych kompetencji;
  • sytuacje wymagające dodatkowej konsultacji lub superwizji;
  • dylematy dotyczące dalszego prowadzenia terapii;
  • kwestie bezpieczeństwa klienta lub innych osób.

Istotne jest pokazanie sposobu rozumowania kandydata i przesłanek podejmowanych decyzji.

2.8. Współpraca z innymi specjalistami

Jeżeli w trakcie procesu klient korzystał z pomocy psychiatry, lekarza, psychologa, innego psychoterapeuty lub innych specjalistów, należy przedstawić znaczenie tej współpracy dla prowadzonej psychoterapii.

Jeśli pojawiała się potrzeba konsultacji psychiatrycznej, medycznej lub innej specjalistycznej, należy opisać sposób jej rozpoznania oraz podjęte działania.

2.9. Zakończenie psychoterapii

Należy opisać proces kończenia psychoterapii, a w szczególności:

  • okoliczności podjęcia decyzji o zakończeniu;
  • sposób, w jaki decyzja była omawiana z klientem;
  • reakcje klienta i terapeuty związane z zakończeniem;
  • istotne zjawiska pojawiające się w końcowej fazie terapii;
  • sposób rozumienia zakończenia z perspektywy procesu klienta.

Jeżeli terapia została przerwana, kandydat powinien opisać okoliczności przerwania oraz przedstawić własne rozumienie tego zdarzenia.

2.10. Podsumowanie i ocena procesu

W końcowej części pracy kandydat dokonuje całościowej refleksji nad przedstawionym procesem.

Powinien odnieść się w szczególności do:

  • zmian, jakie zaszły w trakcie psychoterapii;
  • stopnia realizacji uzgodnionych celów;
  • korzyści, jakie klient odniósł z terapii;
  • obszarów, w których zmiana nie nastąpiła lub była ograniczona;
  • trudności i impasów występujących w procesie;
  • podejmowanych modyfikacji sposobu pracy;
  • mocnych stron własnej pracy;
  • własnych błędów, ograniczeń lub decyzji, które z obecnej perspektywy podjąłby inaczej;
  • alternatywnych sposobów rozumienia i prowadzenia procesu;
  • tego, czego kandydat nauczył się dzięki pracy z przedstawionym klientem.

Szczególnie ceniona jest zdolność do krytycznej, a zarazem konstruktywnej refleksji nad własną pracą.

3. Literatura i odniesienia teoretyczne

Praca powinna pokazywać zdolność kandydata do łączenia praktyki psychoterapeutycznej z wiedzą teoretyczną.

Odwołania do literatury  powinny służyć przede wszystkim pogłębieniu rozumienia przedstawianego procesu, a nie stanowić rozbudowanego przeglądu teorii.

Szczególne znaczenie mają odniesienia do teorii i praktyki psychologii procesu.

W uzasadnionych przypadkach kandydat może odwoływać się również do innych podejść psychoterapeutycznych, wiedzy z zakresu psychopatologii, psychiatrii, psychologii klinicznej oraz innych obszarów istotnych dla rozumienia przedstawianego przypadku.

4. Objętość i forma pracy

Rekomendowana objętość pracy wynosi 20–25 stron, bez strony tytułowej, bibliografii i załączników.

Praca powinna być napisana w sposób przejrzysty i umożliwiający komisji śledzenie rozwoju procesu psychoterapeutycznego oraz sposobu myślenia klinicznego kandydata.

Zalecane są następujące  wymagania techniczne: Times New Roman 12, Arial 11 lub Calibri 11, interlinia 1,5 i tekst wyjustowany oraz stosowanie jednolitych zasad cytowania i sporządzania bibliografii (  np. zgodnych ze standardem APA 7). 

Strona tytułowa powinna zawierać:

  • imię i nazwisko kandydata;
  • tytuł pracy;
  • liczbę przeprowadzonych sesji psychoterapeutycznych;
  • częstotliwość spotkań;
  • rok , w którym odbywa się sesja egzaminacyjna.

5. Poufność i anonimizacja

Praca powinna zostać przygotowana w sposób zapewniający ochronę prywatności oraz poufność informacji dotyczących klienta.

Należy usunąć lub zmienić dane, które mogłyby umożliwić bezpośrednią lub pośrednią identyfikację klienta, w szczególności:

  • imię i nazwisko;
  • dokładne miejsce zamieszkania;
  • miejsce pracy;
  • nazwy instytucji;
  • dane członków rodziny;
  • inne charakterystyczne informacje pozwalające na identyfikację osoby.

Zmiany służące anonimizacji nie powinny zniekształcać informacji istotnych dla rozumienia procesu psychoterapeutycznego.

6. Oświadczenia kandydata

Do pracy należy dołączyć:

  1. oświadczenie o samodzielnym przygotowaniu pracy ( wzór dostępny na stronie Stowarzyszenia) ;
  2. oświadczenie o dokonaniu anonimizacji opisu procesu psychoterapeutycznego i dochowaniu należytej staranności w ochronie poufności klienta ( wzór dostępny na stronie Stowarzyszenia).

7. Charakter oceny pracy

Studium przypadku nie jest oceniane jako prezentacja „idealnie” przeprowadzonej psychoterapii.

Praca powinna przede wszystkim umożliwić komisji ocenę sposobu myślenia klinicznego kandydata, jego zdolności do rozumienia procesu psychoterapeutycznego, podejmowania i uzasadniania decyzji klinicznych, korzystania z informacji zwrotnych, superwizji i wiedzy teoretycznej oraz refleksji nad własnym udziałem w procesie terapii.

Istotnym elementem oceny jest zdolność kandydata do rozpoznawania własnych błędów i ograniczeń oraz do rozważania alternatywnych sposobów rozumienia i prowadzenia procesu psychoterapeutycznego.